Waarom werkt mindfulness?

Als ik met mensen in mijn omgeving in gesprek ga over mindfulness is verre uit de meest voorkomende opmerking: mindfulenss lijkt me zweverig. Ik begrijp het wel, het klonk mij ook erg zweverig in de oren voordat ik er zelf mee aan de slag ging. Ik ga nu ook geen pleidooi houden over hoe ‘niet- zweverig’ mindfulness is…want tja…het is geen kant en klare wetenschap. Daar in tegen kan ik wel zeggen dat er veel wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de uitwerking van mindfulness.

Eerst iets over de benaming: ‘aandachttraining’ en ‘mindfulness training’ zijn synoniem. In het Engels spreekt men overigens van Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) of Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT) omdat ‘mindfulness’ een alledaags woord is, dat zoiets als ‘opmerkzaamheid’ betekent. Tegenwoordig wordt nogal gemakkelijk iets onder de naam ‘mindfulness’ aangeboden, maar het MBSR/MBCT format is het oorspronkelijke programma.

Het effect van een achtweekse training als terugvalpreventie voor mensen met terugkerende depressie is goed. Na het volgen van de training blijkt bij een nameting na 60 weken dat de deelnemers aan de cursus veel minder depressies hadden (plm. 45%) dan de controle-groep.

Die resultaten zijn natuurlijk opmerkelijk goed, mensen met terugkerende depressieve klachten zal dit resultaat erg aanspreken want er is nog niet veel op de ‘behandelmarkt’ verkrijgbaar dat deze resultaten heeft geboekt, naast medicatie. Daarom wordt vanaf dit jaar, 1 januari 2015, het volgen van een MBSR of MBCT training vergoedt door de zorgverzekering (met een verwijsbrief van de huisarts, met als indicatie burn- out klachten). Enkele grote zorgverzekeringsmaatschappijen doen hieraan mee. Tevens kan via Menzis een training vergoedt worden als je mantelzorger bent. Super goede ontwikkelingen dus!

Maar waarom werkt dit dan zo goed? Omdat je tijdens de training steeds ervaart hoe het is om niet verder te denken dan het moment waarin je zit. Dit doe je door meditatie oefeningen te doen, maar ook door oefeningen te doen die gebaseerd zijn op yoga. Als je van yoga houdt, kan het goed zijn dat jij je enorm thuis zult voelen in een mindfulness training. Daarnaast praat je met elkaar over doelen die je hebt en oefen je, je oefent vooral zelf veel. Dit is belangrijk omdat een mindfulness training niet de oplossing is. De oplossing ben je zelf, of beter gezegd, de oplossing zit in jezelf. Je moet hem alleen nog vinden. En dat vinden doe je samen, tijdens meditaties, bewegen en oefeningen waarin je praat over je denkpatroon.

Ben jij je in mindfulness aan het verdiepen en denk je dat het wellicht iets voor je zou kunnen zijn? Misschien herken jij je in het lijstje hieronder.

  • Je bent tijdens een gesprek vooruit aan het denken, of je zoekt oplossingen, terwijl iemand in de veronderstelling is dat je naar hem luistert. Je bent er dus met je hoofd niet bij.
  • Er zit je iets dwars en daar blijf je maar over piekeren, vooral ‘s nachts. Steeds herhaal je dan in gedachten de situatie en van slapen komt niets. Je weet niet hoe je hier verandering in zou kunnen brengen; mensen hebben het over loslaten, maar hoe doe je dat?
  • Je bent met je gedachten in het verleden, je fantaseert over de toekomst of je houdt je bezig met oordelen over jezelf, over anderen of situaties.
  • Je laat je meeslepen in de hectiek van het dagelijks bestaan, zonder dat je je daar echt bewust van bent.
  • Je luistert vooral naar je hoofd en niet zo goed naar je hart; je luistert ook niet naar je lijf, hoe het reageert op bepaalde situaties.
  • Je wilt pijnlijke en lastige emoties zo snel mogelijk wegdrukken of negeren. Je zoekt steeds naar afleiding om er maar niet aan hoeven denken; je merkt dat deze methode averechts werkt, maar je weet niet hoe je er anders mee om moet gaan. Je voelt je gevangen in dit patroon.
  • Je staat te weinig stil bij wat je doet en bij wat er om je heen gebeurt. Als je bijvoorbeeld een wandeling in de natuur maakt met vrienden, vergeet je te genieten van het gezang van de vogels, de prachtige omgeving. Je bent vooral bezig met waar je hoofd vol van is, met gesprekken daarover voeren; je leeft als het ware op de automatische piloot

De hierboven genoemde voorbeelden zal men niet allemaal herkennen, maar de kans is groot dat je één of meerdere voorbeelden wel herkend. Mindfulness kan je helpen om je (automatische) reactie op moeilijke zaken te leren (h)erkennen, er op een andere manier mee om te leren gaan, te verwerken. Al in onze vroege jeugd leren we moeilijke en vervelende zaken te negeren, te ontwijken of weg te duwen. Fijne en mooie ervaringen willen we graag vasthouden, koesteren en het liefst niet meer loslaten. Dit zijn reactiepatronen die zich stevig gevestigd hebben in ons leven. Zo stevig dat we bijna vanzelfsprekend vanuit deze patronen reageren op situaties. Mindfulness training geeft je ‘gereedschap’ om van een afstand naar je gedachten en gevoelens en lichamelijke sensaties te kijken.

Ik ben benieuwd of je één van deze puntjes herkent? Vind je ze vervelend? Zo ja, wat doe je eraan om er minder last van te hebben?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s